Jane Goodall

Lalo na ngayon at nagiging mas nagkakawatak-watak ang mga pananaw, dapat tayong magsikap na magkaintindihan sa kabila ng mga hangganang pampulitika, panrelihiyon, at pambansa.

Si Dame Jane Morris Goodall DBE, na ipinanganak bilang Valerie Jane Morris-Goodall (Abril 3, 1934 – Oktubre 1, 2025), dating Baroness Jane van Lawick-Goodall, ay isang Ingles na primatologist, ethologist, at anthropologist na naging tanyag dahil sa kaniyang pag-aaral sa buhay panlipunan at pamilya ng mga chimpanzee sa Gombe Stream National Park sa Tanzania. Siya rin ang nagtatag ng Jane Goodall Institute. Noong Abril 2002, siya ay tinanghal na Messenger of Peace ng UN.

Mga Kawikaan

Sa anong paraan natin dapat isipin ang mga nilalang na ito, na hindi tao subalit nagtataglay ng napakaraming katangiang mala-tao?

Kung naiintindihan lang natin, maaari tayong magmalasakit. Kung may pakialam tayo ay tutulong tayo. Tanging kung tutulong tayo ay maliligtas sila.

Ang pinakamaliit na magagawa ko ay ang magsalita para sa daan-daang chimpanzee na, sa ngayon, ay nakaupo nang nakakuba, kaawa-awa, at walang pag-asa, nakatitig nang walang buhay ang mga mata mula sa kanilang mga kulungang bakal. Hindi sila makapagsalita para sa kanilang sarili.

Minamabuti ng mga mananaliksik na maglagay ng piring sa kanilang mga mata. Ayaw nilang aminin na may nararamdaman ang mga hayop na pinagtatrabahuhan nila.

1990's quotes

• Tandaan lang — kung talagang determinado kang makipagtulungan sa mga hayop, kahit papaano, ngayon man o mamaya, makakahanap ka ng paraan para magawa ito. Ngunit kailangan mong hilingin ito nang husto, magtrabaho nang husto, samantalahin ang isang pagkakataon — at huwag sumuko.
  • Ang Aking Buhay kasama ang mga Chimpanzee (1996), p. 113

• Sa anong paraan natin dapat isipin ang mga nilalang na ito, na hindi tao subalit nagtataglay ng napakaraming katangiang mala-tao? Paano natin sila dapat tratuhin? Tiyak na dapat nating pakitunguhan sila nang may parehong konsiderasyon at kabaitan gaya ng ipinapakita natin sa ibang tao; at habang kinikilala natin ang mga karapatang pantao, dapat din ba nating kilalanin ang mga karapatan ng dakilang unggoy? Oo.
  • "Chimpanzees - Bridging the Gap", sa Paola Cavalieri, Peter Singer, The Great Ape Project: Equality Beyond Humanity (1996), p. 14

• Kung naiintindihan lang natin, maaari tayong magmalasakit. Kung may pakialam tayo ay tutulong tayo. Tanging kung tutulong tayo ay maliligtas sila.
  • Iniulat sa Patti Denys, Mary Holmes, Animal Magnetism: At Home With Celebrity & Their Animal Companions (1998), p. 106

• Hindi lalagpas ang isang araw na wala kang epekto sa mundong nakapaligid sa iyo. Ang ginagawa mo ay nagdudulot ng pagbabago, at kailangan mong magpasya kung anong uri ng pagbabago ang gusto mong gawin.